اسید معده برای هضم غذا، جذب برخی مواد مغذی و مقابله با میکروبها ضروری است. آنچه بیشتر افراد با عنوان «اسید معده» میشناسند، معمولا سوزش سردل، ترش کردن یا بازگشت محتویات معده به مری است. در این شرایط بسیاری از افراد به دنبال کاهش اسید معده در طب سنتی هستند تا بتوانند بدون نیاز به درمانهای دارویی و تنها با چند نسخه طب سنتی، علائم را کنترل کنند. در طب سنتی، ترش کردن معده همیشه به معنای گرمی یا افزایش صفرا نیست. گاهی سوزش معده با سوء مزاج گرم معده ارتباط دارد و گاهی ضعف هضم، تجمع رطوبت، پرخوری یا سردی معده باعث تولید مواد ترش و بازگشت آنها به سمت بالا میشود. به همین دلیل، کاهش اسید معده با طب سنتی همیشه یک نسخه واحد ندارد و باید با تدابیر ذکر شده در ادامه مقاله و اصلاح مزاج انجام شود.
بازگشت محتویات معده به مری، «رفلاکس معدهای ـ مری» یا GER نامیده میشود. این حالت ممکن است گاهی در افراد سالم رخ دهد؛ اما اگر علائم بهصورت مکرر، آزاردهنده یا همراه با آسیب مری باشند، بیماری رفلاکس معده به مری یا GERD ایجاد شده است. نکته مهم این است که به عقیده طب نوین، در بسیاری از بیماران مشکل اصلی تولید بیش از حد اسید نیست، بلکه شل شدن اسفنکتر مری، کاهش قدرت پاکسازی مری و تخلیه آهسته معده میتوانند باعث بروز این مشکل شوند.
علائمی مانند آروغ ترش، احساس سوزش در ناحیه معده، بازگشت ماده ترش یا تلخ به دهان از جمله مشکلاتی هستند که در طب سنتی با مشکلات «جشاء حامض»، «حموضت معده»، «حرقت فم معده»، «ضعف معده» و «سوءهضم» بررسی میشوند. در واقع، برای اسید معده در طب سنتی ابتدا مزاج بررسی شده و پس از آن وضعیت اشتباه، مزه بازگشت غذا به داخل دهان، میزان خواب و تحرک بررسی میشوند تا روش درمانی مناسب انتخاب گردد.
✍️ برای مشاهده اطلاعات مهم در مورد تدابیر طب سنتی برای رفع مشکلات معده و سوء مزاج میتوانید به کانال ایتا دکتر زهره فیض آبادی مراجعه کنید و مطالب مهم و مورد تایید طب سنتی را مطالعه نمایید.
در طب سنتی ایرانی، کاهش علائم مشکلات معده تنها با مصرف یک خوراکی یا یک نسخه ثابت برای همه افراد انجام نمیشود. علت ایجاد سوزش و ترش کردن در افراد مختلف میتواند متفاوت باشد و به همین دلیل روش اصلاح آن نیز باید متناسب با شرایط فرد انتخاب شود. برای مثال، فردی ممکن است به دلیل تحریک و افزایش حرارت معده دچار احساس سوزش شود. در حالی که فرد دیگری به دلیل ضعف هضم، باقی ماندن طولانی غذا در معده و ایجاد تخمیر و نفخ، علائم مشابهی را تجربه کند. اگر هر دو نفر یک نسخه یکسان دریافت کنند، ممکن است یکی نتیجه مطلوب بگیرد و دیگری حتی با تشدید علائم مواجه شود.
برای کاهش اسید معده با طب سنتی در ابتدا باید مجموعهای از عوامل بررسی شوند. نوع مزاج، شرایط زندگی و مجموعه اقدامات موثر برای عملکرد معده و اصلاح تغذیه، از جمله مهمترین اقدامات برای تشخیص علت و کاهش اسید معده طب سنتی هستند. البته این نکته را نباید فراموش کرد که هر زمان در مورد کاهش اسید معده در طب سنتی صحبت میکنیم، منظور ما کاهش میزان ترشح اسید نیست؛ بلکه کنترل علائمی است که باعث ترش کردن معده میشوند.
بیشتر بخوانید: درمان ریزش آب دهان در طب سنتی
در طب سنتی اصطلاح «اسید معده» به معنای امروزی وجود ندارد؛ زیرا طب قدیم بر اساس مبانی مزاج، اخلاط و عملکرد اعضای بدن بیماریها را توضیح میداد. با این حال، علائمی مانند ترشی دهان، آروغ ترش، احساس سوزش در ناحیه معده و بازگشت مواد به سمت بالا در منابع مختلف بررسی شدهاند که دلایل آنها شامل موارد زیر است:
برای کاهش اسید معده در طب سنتی، در اولین قدم میبایست مزاج شما تشخیص داده شود تا داروهای مناسب و موثر تجویز شوند. برای مزاج شناسی آنلاین، میتوانید از طریق این لینک اقدام کنید و یا با رزرو نوبت حضوری دکتر زهره فیض آبادی، مشاوره دقیق برای درمان این مشکل معده دریافت کنید. 📞
اگر دچار سوزش معده هستید، احتمالا به دنبال یک راهکار سریع برای کنترل آن نیز هستید. کاهش فوری اسید معده در خانه به عنوان یک درمان موقتی و قبل از درمان اصولی با طب سنتی و مصرف گیاهان دارویی، امکان پذیر است. برای کاهش فوری اسید معده در خانه مطابق با نکات زیر پیش بروید:
کاهش اسید معده در طب سنتی، بر یک اصل مهم استوار است: معده باید به حالت طبیعی خود بازگردد، نه اینکه فقط برای مدتی علامت سوزش خاموش شود. به همین دلیل، اصلاح غذا خوردن، تقویت هضم، تنظیم خواب و انتخاب تدابیر مناسب، بخش اصلی درمان را تشخیص میدهند که باید با دقت آنها را دنبال کرد.
بسیاری از افرادی که از ترش کردن و رفلاکس شکایت دارند، بدون اینکه متوجه باشند با عادتهای غذایی خود فشار زیادی به معده وارد میکنند. خوردن حجم زیاد غذا، مخلوط کردن چند غذای سنگین در یک وعده، سریع غذا خوردن و فاصله کم بین وعدهها باعث میشود معده فرصت کافی برای هضم مناسب نداشته باشد. بهتر است غذا زمانی مصرف شود که بدن آمادگی دریافت آن را دارد و پیش از ایجاد احساس پری شدید، خوردن متوقف شود. همچنین جویدن کامل غذا اهمیت زیادی دارد.
نکته مهمی که در اکثر مواقع به عنوان کاهش اسید معده در طب سنتی از آن یاد میشود، تغییر سبک زندگی است. برای کاهش رفلاکس و اسید معده حتما باید به نکات زیر توجه داشته باشید:
کاهش اسید معده با طب سنتی و ترکیب گیاهان دارویی، میتواند تاثیر بسیار خوبی برای کاهش مشکلات گوارشی داشته باشد. البته مصرف گیاه باید بر اساس شرایط فرد انتخاب شود؛ اما رایجترین و بهترین داروهای گیاهی برای کاهش اسید معده طب سنتی عبارتند از:
آلوئه ورا یا صَبِر یکی از گیاهانی است که در سالهای اخیر درباره نقش آن در مشکلات گوارشی مطالعاتی انجام شده است. برخی پژوهشها نشان دادهاند که فرآوردههای استاندارد آلوئه ورا مانند شربت آنتی رفلاکس باریج ممکن است در کاهش برخی علائم رفلاکس مانند سوزش و ناراحتی معده نقش داشته باشند. با این حال مصرف آلوئه ورا باید با دقت و توصیه پزشک انجام شود. فرآوردههای حاوی ژل آلوئه ورا که از نظر ایمنی تضمین شده هستند را میل کنید.
شیرین بیان که در طب سنتی با نام اصل السوس شناخته میشود، یکی از گیاهانی است که برای کاهش اسید معده و محافظت از مخاط سیستم گوارش عالی عمل میکند. ترکیبات موجود در این گیاه میتوانند به محافظت از مخاط دستگاه گوارش کمک کنند. اما افراد دارای فشار خون بالا، بیماران قلبی و عروقی باید با احتیاط بیشتری از آن استفاده نمایند. میتوانید 1 تا 2 گرم ریشه شیرین بیان را در یک لیوان آب داغ دم کنید و پس از 10 دقیقه میل نمایید.
خواص به پخته در طب سنتی برای تقویت معده و سیستم گوارش بررسی شده است. به طور کلی، برای کاهش اسید معده در طب سنتی و حالت تهوع در بارداری میتوان از رب به یا به پخته شده استفاده کرد. رب به هم باعث آرام سازی معده شده و هم به مرور زمان با تقویت معده، از بروز مشکلات جدی جلوگیری میکند.
بابونه یکی از بهترین دمنوشها برای آرام کردن معده است. این گیاه خاصیت ضدالتهابی ملایمی دارد و میتواند به کاهش التهاب مخاط معده و مری، کاهش استرس و بهبود هضم غذا کمک کند. برای کاهش اسید معده در طب سنتی با دمنوش بابونه، کافیست که یک تا دو قاشق چایخوری گل بابونه را در یک لیوان آب جوش به مدت 5 تا 10 دقیقه دم کنید. روزانه یک فنجان آن را 30 تا 60 دقیقه بعد از غذا میل کنید.
گیاه زنجبیل یکی از روشهای کاهش اسید معده در طب سنتی است. این گیاه باعث تخلیه سریعتر معده و کاهش تهوع شده و التهاب دستگاه گوارش را کم میکند، اما نباید بی رویه و بدون توجه به توصیه پزشک از آن استفاده کنید. برای تهیه این دمنوش کافیست 2 تا 3 برش نازک زنجبیل تازه را در یک لیوان آب جوش بریزید و اجازه دهید تا 10 دقیقه دم بکشد. روزانه یک فنجان حدود 20 تا 30 دقیقه قبل یا بعد از غذا میل کنید.
در کنار اصلاح تغذیه، سبک زندگی و تدابیر مربوط به مزاج، برخی فرآوردههای گیاهی استاندارد نیز ممکن است به عنوان درمان کمکی برای کاهش علائم گوارشی مورد استفاده قرار گیرند. نکته مهم این است که فرآوردههای گیاهی نیز مانند داروهای شیمیایی باید با توجه به شرایط فرد، بیماریهای زمینهای و داروهای مصرفی انتخاب شوند. از جمله داروهای موثر برای کاهش اسید معده در طب سنتی عبارتند از:
شربت آنتی رفلاکس باریج اسانس بر پایه یک داروی گیاهی یعنی آلوئه ورا برای کاهش اسید معده در طب سنتی، تولید شده است. با مصرف این شربت میتوانید شاهد کاهش تحریک مخاط گوارشی و بهبود احساس سوزش و بازگشت اسید معده باشید. این محصول بیشتر برای افرادی که دچار علائم خفیف تا متوسط مانند سوزش معده، احساس ناراحتی در قسمت بالایی شکم یا برگشت محتویات معده هستند، توصیه میشود.
گاسترودین دینه یکی از بهترین قرصهای گیاهی برای کاهش فوری اسید معده، درمان زخم معده و سوزش شدید است. این قرص با عصاره شیرین بیان، پودر گل ختمی و گل کالاندولا تهیه شده و میتواند برای کاهش ناراحتیهای گوارشی، کنترل احساس سوزش و سلامت از مخاط معده مورد استفاده قرار گیرد. اگر با مصرف قرص راحتتر هستید، میتوانید این محصول را تهیه کنید.
شربت پپتولیک یک فرآورده گیاهی حاوی عصاره شیرین بیان، بابونه آلمانی، انیسون و عسل است که برای کمک به بهبود مشکلات گوارشی مانند زخمهای معده و اثنی عشر، التهاب معده و نفخ و مشکلات ناشی از مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده میشود. ترکیبات موجود در این شربت با تقویت لایه محافظ مخاط دستگاه گوارش، افزایش ترشح موکوس، کاهش التهاب و کمک به کنترل اسپاسمهای گوارشی، از دیواره معده و روده محافظت میکنند.
قرص درگلیس ایران داروک یک فرآورده گیاهی حاوی عصاره شیرین بیان است که برای کمک به کاهش ترشح اسید معده، سوزش سر دل، التهاب معده و بهبود زخم معده و اثنی عشر مورد استفاده قرار میگیرد. ترکیبات فلاونوئیدی موجود در شیرین بیان با افزایش تولید پروستاگلاندینها، موجب تقویت لایه محافظ مخاط معده، افزایش ترشح موکوس و بیکربنات و کاهش آسیب ناشی از اسید معده میشوند. وجود کربنات کلسیم نیز به خنثی کردن اسید معده اضافی معده کمک میکند.
برخی مواد غذایی در بسیاری از افراد باعث تشدید علائم رفلاکس میشوند، اگرچه واکنش افراد به آنها متفاوت است. حتی اگر از سایر تدابیر کاهش اسید معده در طب سنتی کمک گرفته باشید؛ اما همچنان رژیم غذایی شما شامل خوراکیهای زیر باشد، طبیعی است که ترش کردن معده زیادی را تجربه کنید:
اگرچه امکان کاهش اسید معده در طب سنتی با تدابیری مانند نوشیدن آب، تغذیه مناسب و مصرف بعضی از فرآوردههای خوراکی امکان پذیر است؛ اما همیشه نباید به دنبال سریعترین راه باشید. بسیاری از مشکلات معده تنها با یک عامل واحد ایجاد نمیشوند و منشاء خاص خود را دارند. به همین خاطر، درمان ترش کردن معده و به اصطلاح کاهش اسید معده با طب سنتی، نیازمند مراجعه به متخصص طب سنتی است.
👈 اگر مدت هاست از ترش کردن معده رنج میبرید و به دنبال راه اصولی برای درمان آن هستید، با دکتر زهره فیض آبادی در ارتباط باشید تا بر اساس مزاج شناسی و اصول علمی و طب سنتی، بهترین درمان را به شما پیشنهاد دهند. در صورت نیاز به مشاوره آنلاین، میتوانید با شماره ۰۹۰۲۹۲۰۲۷۷۷ در ارتباط باشید. 👉
به طور کلی، کاهش اسید معده در طب سنتی به معنای اقداماتی است که برای کنترل علائم رفلاکس و ترش کردن معده استفاده میشوند، ولی این به معنای این نیست که اسید معده تحت تاثیر قرار میگیرد.
خیر. اسید در داخل معده طبیعی و ضروری است. رفلاکس زمانی رخ میدهد که محتویات معده به مری بازگردند و علائمی مانند سوزش و حالت تهوع ایجاد کنند.
نشستن، خودداری از دراز کشیدن، باز کردن لباسهای تنگ، نخوردن غذای بیشتر و استفاده کوتاهمدت از داروی مجاز مانند آنتی اسید میتواند کمک کند؛ اما دقت کنید که درد قفسه سینه شدید نیازمند بررسی فوری است.
عرق نعناع ممکن است نفخ را کاهش دهد، اما در بعضی مبتلایان به رفلاکس دریچه مری را شل کرده و ترش کردن را بیشتر میکند.
بله. بازگشت محتویات معده ممکن است گلو و حنجره را تحریک کند؛ اما سرفه مزمن علل متعددی دارد و نباید بدون بررسی به رفلاکس نسبت داده شود.
منابع:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34807007/
Katz, Philip O et al. “ACG Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease.” The American journal of gastroenterology vol. 117,1 (2022): 27-56. doi:10.14309/ajg.0000000000001538
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26742306/
Panahi Y, Khedmat H, Valizadegan G, Mohtashami R, Sahebkar A. Efficacy and safety of Aloe vera syrup for the treatment of gastroesophageal reflux disease: a pilot randomized positive-controlled trial. J Tradit Chin Med. 2015 Dec;35(6):632-6. doi: 10.1016/s0254-6272(15)30151-5. PMID: 26742306.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29553843/
Shakeri A, Hashempur MH, Mojibian M, Aliasl F, Bioos S, Nejatbakhsh F. A comparative study of ranitidine and quince (Cydonia oblonga mill) sauce on gastroesophageal reflux disease (GERD) in pregnancy: a randomised, open-label, active-controlled clinical trial. J Obstet Gynaecol. 2018 Oct;38(7):899-905. doi: 10.1080/01443615.2018.1431210. Epub 2018 Mar 19. PMID: 29553843.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26573454/
Zohalinezhad ME, Imanieh MH, Samani SM, Mohagheghzadeh A, Dehghani SM, Haghighat M, Salehi A, Faridi P, Akbarzadeh AR. Effects of Quince syrup on clinical symptoms of children with symptomatic gastroesophageal reflux disease: A double-blind randomized controlled clinical trial. Complement Ther Clin Pract. 2015 Nov;21(4):268-76. doi: 10.1016/j.ctcp.2015.09.005. Epub 2015 Sep 25. PMID: 26573454.
هزینه ویزیت تلفنی ۶۰۰٬۰۰۰ تومان برای ۱۵ دقیقه مکالمه میباشد. برای دریافت نوبت، نام و نام خانوادگی و شماره موبایل خود و عبارت درخواست ویزیت تلفنی را به شماره منشی مطب ۰۹۰۲۹۲۰۲۷۷۷ پیامک کنید. حداکثر تا ۲۴ ساعت آینده منشی با شما تماس میگیرد و زمان ویزیت را هماهنگ میکند.
